“Mu batuye isi miliyari 7.9, Abakristu Gatolika barenga miliyari 1.4": Raporo Shya  ya Vatican 2025

Iyi raporo yakozwe na Elena Grazini na Luca Mainoldi, ishingiye ku gitabo cyitwa Annuaire Statistique de l’Église, gikusanya amakuru yose yerekeye ababatijwe, abihayimana, amashuri, n’ibikorwa by’ubutabazi n’ubuvuzi bya Kiliziya Gatolika ku isi yose.

Amakuru yerekeye umubare w’abatuye isi n’abakirisitu Gatolika ni ayakusanyijwe kugeza kuwa  30 Kamena 2023, naho andi yose agaragaza uko ibindi bikorwa bihagaze yakusanyijwe kugeza  ku wa 31 Ukuboza 2023.

Iyi raporo igaragaza ko Kugeza ubu, isi ifite abaturage bagera kuri miliyari 7,9,biyongereyeho hafi miliyoni 76 ugereranyije n’umwaka wabanje. Muri bo, abakristu Gatolika barenga miliyari 1,4,biyongereyeho hafi miliyoni 16 mu mwaka umwe gusa. Ibi bivuze ko buri muntu umwe mu bantu batandatu ku isi ari umukirisitu Gatolika.

Muri iyi mibare, byagaragaye ko abakirisitu biyongereye ku migabane yose, harimo n’u Burayi aho umwaka wabanje hari hagaragaye igabanuka. Afurika yagaragaje ukwiyongera gukomeye cyane kuko yongeyeho abakirisitu barenga miliyoni 8, ikurikirwa na Amerika yiyongereyeho hafi miliyoni 6, naho Aziya ikagira hafi miliyoni imwe.

Uburayi na Osheyaniya byagize ubwiyongere buke ariko nabo barazamutse, aho Uburayi bwiyongereyeho abarenga ibihumbi 700, naho Osheaniya igira abagera ku bihumbi 200. Ubu, abakirisitu Gatolika bagize 17,8% by’abatuye isi yose, biyongereyeho 0,1% ugereranyije n’umwaka wabanje.

Umubare w’Abepiskopi n’Abandi Bari Mu Nzego Za Kiliziya

Raporo igaragaza ko ku rwego rw’abayobozi ba Kiliziya, abepiskopi bose ku isi ari 5.430, biyongereyeho 77 ugereranyije n’umwaka wabanje. Muri bo, 4.258 ni abepiskopi ba diyosezi naho 1.172 bakomoka mu miryango y’indi ya Kiliziya.

Abapadiri bose hamwe ku isi  bageze kuri 406.996, ariko umubare wabo wagabanutseho gato kuko bagabanyutseho hafi 700. Iri gabanyuka ryagaragaye cyane mu Burayi aho hagabanutseho abagera ku 2.486, no muri Amerika hagabanyutseho 800, mu gihe Osheyaniya yagabanyutseho abapadiri 44. Ariko muri Afurika hiyongereye abapadiri bashya 1.451, naho muri Aziya hiyongeraho 1.145.

Ibi byerekana ko imigabane yombi, Afurika na Aziya, ikomeje kugaragaza ubwiyongere n’ubushake mu iyogezabutumwa rya Kiliziya. Abapadiri ba diyosezi bageze kuri 278.742, naho ab’imiryango yindi ya Kiliziya bagera kuri 128.254.

Ku ruhande rw’abadiyakoni ba burundu, umubare wabo wageze kuri 51.433, biyongereyeho abagera ku 1.200 ugereranyije n’umwaka wabanje. Umubare munini w’aba badiyakoni ni uwo muri Amerika, aho hiyongereyeho 1.257, naho muri Osheyaniya hiyongereyeho 57. Ariko muri Aziya hagabanyutseho 1, muri Afurika 3, naho mu Burayi hagabanyutseho 27.

Abihayimana b’abagabo batari abapadiri, nk’abafurere, bageze kuri 48.748, bagabanyukaho  666. Iri gabanyuka ryagaragaye cyane ku mugabane w’ Uburayi, Amerika, Aziya na Osheyaniya, naho Afurika yonyine yerekanye ukwiyongera aho hiyongereye 107.

Abihayimana b’abagore (ababikira) ni 589.423, bagabanyutseho 9.730 ugereranyije n’umwaka wabanje. Muri uyu mubare, Afurika yiyongereyeho abagera ku 1.804, Aziya yongeyeho 46, naho Uburayi bwagabunutseho 7.338, Amerika igabanukaho 4.066, na Osheyaniya 251.

Abaseminari bakuru ku isi, ari bo bitegura kuba abapadiri, ni 106.495, bagabanyutseho hafi 2.000. Muri Afurika honyine ni ho hagaragaye ubwiyongere bwa 383, naho muri Amerika hagabanukaho 362, muri Aziya 1.331, Uburayi 661, na Osheaniya 15.

Abaseminari bato, ari bo bashaka kuba abaseminari bakuru mu bihe bizaza, ni 95.021, bagabanyutseho 140. Muri Afurika bagabanyutseho 90, Uburayi 169, na Osheaniya 31, ariko muri Aziya biyongereyeho 123 na Amerika 27.

Mu rwego rw’uburezi n’imibereho myiza, Kiliziya Gatolika ikomeje kugira uruhare rukomeye ku isi yose. Mu mashuri y’inshuke harabarurwa agera kuri 74.550, yigamo abana barenga miliyoni 7,6; mu mashuri abanza hari 102.455, yigamo abanyeshuri barenga miliyoni 36; naho mu mashuri yisumbuye hari 52.085, yigamo abanyeshuri hafi miliyoni 21. Abanyeshuri barenga miliyoni 2,6 biga mu mashuri makuru y’ubumenyi, naho abandi miliyoni 4,4 biga muri za Kaminuza za Kiliziya Gatolika.

Mu bijyanye n’ubuzima n’ubutabazi, Kiliziya ifite ibikorwa bisaga 103.951 ku isi hose. Muri byo, 5.377 ni ibitaro, 13.895 ni amavuriro mato n’ibigo nderabuzima, 504 ni ibigo byita ku ndwara y’ibibembe, 15.566 ni amazu y’abasaza,abarwayi n’abandi banyantege nke nk’abafite ubumuga , 10.858 ni ibigo byita ku bana, 10.827 ni ibiro by’ubujyanama ku bashakanye, 3.147 ni ibigo by’ Isubiranyamibereho (rééducation sociale):cyangwa se bifasha abantu gusubira mu buzima busanzwe nyuma yo guhura n’ibibazo bitandukanye , naho 35.184 ni ibindi bikorwa bitandukanye by’imibereho myiza.

Ku bijyanye n’imipaka y’ubuyobozi bwa gishumba, Kiliziya ifite diyosezi n’ibindi bice by’ubuyobozi 1.130 ku isi yose, biri mu bubasha bwa Dikasteri y’iyogezabutumwa. Muri byo, 530 biri muri Afurika, 483 muri Aziya, 71 muri Amerika, naho 46 muri Osheaniya. Ibi byerekana ko imigabane ya Afurika na Aziya ari yo ifite diyosezi nyinshi kandi iri mu rugendo rw’iterambere rikomeye mu butumwa bwa Kiliziya.

Iyi mibare yose igaragaza ko Kiliziya Gatolika ikomeje gukura no kwaguka cyane muri Afurika no muri Amerika, aho ubukirisitu bukomeza kugira imbaraga nyinshi, n’ubwo mu Burayi no muri Amerika hagaragaramo igabanuka ry’abapadiri n’abihayimana. Afurika iracyari umutima w’icyizere cya Kiliziya, kuko ni ho haturuka abapadiri, abihayimana n’abakirisitu bashya benshi, kandi ni ho Kiliziya ikomeje gukura mu bukungu, mu burezi no mu butumwa bwiza. N’ubwo isi ihinduka, iyi raporo ya Fides yemeza ko Kiliziya Gatolika ikomeje kuba umuryango w’icyizere, uburezi, n’urukundo rwa kimuntu ku bantu bose, kandi ubutumwa bwa Yezu Kristu bukomeje kugwira mu mitima y’abantu hirya no hino ku isi