Perezida Kagame yitabiriye Inama ya Francophonie; u Rwanda ruhataniye kongera kuyobora uyu muryango
Perezida wa Repubulika y'u Rwanda, Paul Kagame, ari i Phnom Penh muri Cambodia, aho yitabiriye inama ya 20 y'Abakuru b'Ibihugu na za Guverinoma bigize Umuryango Mpuzamahanga w'Ibihugu bikoresha Igifaransa (OIF), izasiga hamenyekanye Umunyamabanga Mukuru mushya w'uyu muryango, aho u Rwanda rwifuza ko Louise Mushikiwabo yakomeza kuri uyu mwanya.
Perezida Kagame na Madamu Jeannette Kagame bageze mu murwa mukuru wa Cambodia ku wa 12 Ugushyingo 2026, mbere y'inama iteganyijwe kuva ku wa 14 kugeza ku wa 16 Ugushyingo 2026.
Iyi nama ya 20 ya Francophonie izahuza abayobozi b'ibihugu na za guverinoma 90 bigize uyu muryango, ikazibanda ku bufatanye mpuzamahanga, amahoro n'iterambere rirambye.
Kimwe mu bizibandwaho muri iyi nama ni amatora y'Umunyamabanga Mukuru wa OIF muri manda ya gatatu y'imyaka ine, izatangira mu 2027 ikarangira mu 2030.
U Rwanda rufite umukandida Louise Mushikiwabo, usanzwe kuri uyu mwanya kuva mu 2018, akaba ashaka kongera gutorerwa kuyobora uyu muryango muri manda ya gatatu.
Mushikiwabo wahoze ari Minisitiri w'Ububanyi n'Amahanga w'u Rwanda hagati ya 2009 na 2018, ahanganye n'abakandida batatu bakomoka mu bindi bihugu.
Abo ni Juliana Amato Lumumba wo muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), wahoze ari Minisitiri w'Umuco akaba n'umukobwa wa Patrice Lumumba; Coumba Bâ wo muri Mauritania, na Dacian Cioloș wahoze ari Minisitiri w'Intebe wa Romania.
Bivuze ko u Rwanda ruhatanye n'ibihugu bitatu mu matora azaba ku wa 16 Ugushyingo 2026, aho abayobozi b'ibihugu 53 bifite uburenganzira bwo gutora bazagena uzayobora uyu muryango mu myaka ine iri imbere.
Aya matora aje mu gihe umubano hagati y'u Rwanda na Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo ukomeje kurangwa n'ibibazo bya dipolomasi n'umutekano mu burasirazuba bwa Congo.
RDC ishyigikiye umukandida wayo Juliana Lumumba, mu gihe abayobozi bayo bagaragaje ko batifuza ko Louise Mushikiwabo yakongera kuyobora OIF. Hari kandi amakuru agaragaza ko RDC yigeze kuvuga ko ishobora kuva muri uyu muryango mu gihe Mushikiwabo yaba yongeye gutorwa.
Ku rundi ruhande, u Rwanda rwagaragaje ko Mushikiwabo akwiriye gusuzumwa hashingiwe ku bunararibonye n'ibyo yakoze mu gihe amaze ayobora uyu muryango, aho guhuza amatora n'ibibazo by'imibanire hagati y'ibihugu byombi.
Aya matora afite umwihariko kuko ari ubwa mbere kuva OIF yashyirwaho mu 1970 abakandida bahabwa umwanya wo kumurika ku mugaragaro icyerekezo cyabo imbere y'abaminisitiri b'Ububanyi n'Amahanga b'ibihugu biwugize.
Umunyamabanga Mukuru uzatorwa azaba ashinzwe gukomeza guteza imbere ururimi rw'Igifaransa, uburezi, umuco, ubufatanye mu bukungu, amahoro n'ubuyobozi bwiza mu bihugu bigize uyu muryango.
Ku Rwanda, kongera gutorwa kwa Louise Mushikiwabo byaba ari ugukomeza kugira umunyarwandakazi ku buyobozi bw'uyu muryango mpuzamahanga, mu gihe ibizava mu matora bizanagira uruhare mu cyerekezo cya Francophonie mu myaka ine iri imbere.
Ibitekerezo (0)
- Nta gitekerezo kirahaba. Ba uwa mbere utanga igitekerezo.