Kinyamateka
Amamariza hano Advertise here
Kinyamateka
Aheruka

Ibitaro by’ikitegererezo bivura amaso bya Kabgayi bikomeje guhugura abaganga bavura amaso mu Rwanda no hanze yarwo.

Abaganga bavura amaso bagera kuri 13 baturutse ku bitaro bitandukanye hirya no hino mu gihugu harimo 3 bavuye mu bihugu byo hanze y’u Rwanda bahuguwe n’ibitaro by’ikitegererezo bivura amaso bya Kabgayi ku buryo bwo kubaga ijisho rifite uburwayi bw’ishaza hifashishijwe uburyo bw’ikoranabuhanga ryisumbuye. Iki ni icyiciro cya kabiri cy’abaganga bavura amaso ku bitaro bitandukanye kiri guhabwa amahugurwa. Abahuguwe bavuga ko kongererwa ubumenyi ku bijyanye no kuvura ijisho rifite uburwayi bw’ishaza hifashishijwe uburyo bw’ikoranabuhanga ryisumbuye ari ingenzi cyane kuko bizabafasha gutanga service nziza ku barwayi babagana ,bakabavura nta mbogamizi bahuye nazo , bidasabye ko babohereza ku bindi bitaro bifite abaganga b’inzobere.

Ibitaro by’ikitegererezo bivura amaso bya Kabgayi bikomeje guhugura abaganga bavura amaso mu Rwanda no hanze yarwo.
Ibitaro by’ikitegererezo bivura amaso bya Kabgayi bikomeje guhugura abaganga bavura amaso mu Rwanda no hanze yarwo.

Dr Theophile Tuyisabe umuyobozi w’ibitaro by’ikitegererezo bivura amaso bya Kabgayi mu kiganiro kirambuye yagiranye na Kinyamateka yavuze ko iki ari igikorwa cyo kongerera abaganga ubumenyi ari byo bita mu ndimi z’amahanga (assimilation). Ni igikorwa cyateguwe n’ibitaro bya Kabgayi kugirango muganga w’amaso abashe gukora akazi neza mu kubaga amaso, bidasabye ko umurwayi amwohereza ahandi.

Agira ati” Ibitaro by’ikitegererezo bivura amaso bya Kabgayi byashyizeho gahunda yo guhugura abaganga mu kubaga ijisho rifite uburwayi bw’ishaza mu buryo bwisumbuye bw’ikoranabuhanga kugira ngo iyi service irusheho gutangwa neza hirya no hino ku bitaro bisanzwe bitanga service yo kuvura no kubaga ijisho ariko bakabaga neza hifashishijwe ikoranabuhanga ryisumbuye.”

Dr Theophil asobanura ko kuri iyi nshuro bibanze ku kuvura ishaza, mu gihe ku nshuro ya mbere bibanze ku guhugura abanga uko babaga ijisho ryakomeretse. Avuga ko ishaza ari uburwayi bwibasira abantu benshi kandi bugira ingaruko zo kuba butera ubuhumyi haba mu bihugu byateye imbere cyangwa ibiri mu nzira y’amajyambere hose ishaza warisangayo.

Ati” Iyi ni indwara ivurwa ariko bisaba ko ivurwa neza kugirango umuntu yongere arebe neza. Atanga urugero avuga ko kubaga ishaza bimeze nko gutega imodoka 90% zigerayo amahoro izindi zikaba zagira ikibazo. Aha rero twibaza tuti ni i gute iyagize impanuka yafashwa. Niyo mpamvu tuba twatumiye abaganga mu bice bitandukanye muri iki gihugu ndetse no hanze yacyo ngo baze tubereke niba uramutse uhuye n’iyo mpanuka ubaga umurwayi umwogereza ishaza wabyitwaramo gute ku buryo wabikora neza kandi umurwayi akareba neza nk’uko wabiteganyaga ko aza kureba.”

Dr Tuyisabe avuga ko impamvu y’iki gikorwa ari mu rwego rwo kurema ikizere ku baganga basanzwe bavura amaso, kubaga ijisho rifite ishaza bakabikora nta gitutu kuko baba batari kubikorera ku murwayi. Agira ati “Dukoresha ibyuma byabugenewe uko byateguwe, urabikora ukongera ukiyongeza kugeza ubwo wiyumvamo ikizere, kuburyo ugeze ku murwayi ukoresha cya kizere wavanye mu mahugurwa bikagufasha kuhacana umucyo.

Akomeza avuga ko ku kijyanye n’ubuvuzi bw’ amaso hari igihe ushobora guhura n’ikibazo ku buryo wakenera ugufasha icyo gihe ushobora kuba nta n’uburyo wabasha kumwohereza ku bindi bitaro. Ati” Ibi nibyo dushaka kugabanya kuburyo ikibazo cyose muganga yahura nacyo yabasha kukitwaramo neza bidasabye ko umurwayi ajya mu bindi bitaro. Dutumira abigisha bafite ubumenyi butandukanye bavuye mubihugu bitandukanye ibi kandi tukaba tuzakomeza kubikora.

Kuko turi ikitegererezo tugomba no kuba ikitegererezo mu mpande zose tugahugura abo bantu batari bagira ubumenyi bwigiye hejuru tugamije kugira ngo umurwayi abashe kureba bityo abashe kwiteza imbere.

Dr Theophile avuga ko guhugura abaganga basanzwe bavura amaso bigamije kugira ngo bagire ubumenyi buhagije bwo kuvura ijisho rifite uburwayi bw’ishaza hifashishijwe uburyo bw’ikoranabuhanga rigezweho. Avuga ko kandi kugira uburwayi bw’ishaza ari nk’uko umuntu arwara indi ndwara kuko ari uburwayi busanzwe ibyo agereranya nko kumera imvi. Agira ati” Buri wese ni umukandida wo kuba yagira ishaza mu jisho. Ariko icyo tutakwibagirwa kuvuga ni uko ishaza ritera ubuhumyi ariko kandi bwakwirindwa kuko ishaza barikuramo neza ukongera kubona neza nk’uko wahoze mbere yo kugira icyo kibazo.

Dr Gilbert Nshimiyimana umuganga mu bitaro bikuru by’ikitegererezo bya gisirikare I Kanombe, avuga ko kwihugura no kongererwa ubumenyi bwo kuvura amaso mu buryo bw’isumbuye bw’ikoranabuhanga ari ingezi cyane, kandi ari ibintu byagakwiye guhoraho kubaganga kuko bituma wunguka ubumenyi bushyashya cyangwa se ubwo wari ufite ukabukarishya kurushaho.

Yagize ati” Kuba naje kwihugura kubijyanye no kuvura indwara y’ishaza hakoreshejwe ikoranabuhanga ryisumbuye, bizamfasha kumenya uburyo nshobora kubaga ijisho bitabaye ngombwa ko umurwayi mwohereza ku yindi nzobere imenyereye kubaga indiba y’ijisho.

Akomeza avuga ko iyo ufite ubumenyi buhagije bituma ufasha umurwayi ukugannye ku buryo bwiza. Dr Gilbert asobanura ko iyo udafite ubumenye cyangwa udafite n’ibikoresho byo kwifashisha bigezweho, byabagoraga bakaba bakohereza umurwayi ahandi. Ariko iyo wize aya masomo twahawe bidufasha kurangiza inshingano zacu neza. Iki gihe iyo dufashije umurwayi uje atugana bimurinda ingendo za hato nahato, umurwayi ntavunike yiruka mu bitaro binyuranye.”

Abajijwe niba amahugurwa ahagije, Dr Gilbert yavuze ko amahugurwa adahagije ariko bakeneye kwihugura buri gihe kuko ari byo bibafasha gukarishya ubumenyi, iyo habonetse inzobere zivuye hanze cg na hano mu Rwanda bagenda bahanahana ubwo bumenyi, abaganga tukanoza ubumenyi dusanganywe kuko twese tuba dutandukanyije ubumenyi no kuba inzobere mu kazi.

Naho Dr Rebeka Lusaka wavuye muri Kenya yavuze ko ari amahirwe yagize yo kuza mu Rwanda muri aya mahugurwa kuko yungutse ubundi bumenyi bushya buzatuma abasha gufasha abarwayi bamugana mu kazi ko kuvura amaso akora. Yagize ati “Hari igihe ubaga nk’umurwayi ijisho akagira ikibazo ariko kitabumubuza kureba nyuma yo kubagwa. Ariko ubu nyuma yo guhugurwa ibibazo ntabwo bizongera kubaho nk’uko byajyaga biba. Ndumva nizeye ko nyuma yaya mahugurwa, umurwayi nzakira azajya ataha yishimye kandi nanjye nzishime kuko nzajya mba namufashije kongera kureba neza.

Dr Michael Mikhail umuganga ku bitaro by’ikitegererezo bivura amaso bya Kabgayi yavuze ko amahugurwa abafitiye akamaro ka nini harimo no kubabahura n’inzobere mu buvuzi bw’amaso cyane cyane kubaga ishaza bakabasha kongera ubumenyi bwisumbuye kubwo bari basanganywe. Agira ati” Aya mahugurwa yadufashije kumenya uko muganga yakwitwara aramutse agize ikibazo cyangwa imbogamizi mu gihe ari kubaga umurwayi ufite ishaza mu jisho.

Ibitaro by’ikitegererezo bivura amaso bya Kabgayi bivuga ko bizakomeza gutanga amahugurwa ku kongerera ubumenyi abaganga basanzwe bavura amaso mu rwego rwo kugira ngo service z’ubuvuzi bw’amaso zigere kuri bose mu gihugu no hanze yacyo by’umwihariko ibijyanye no kubaga ijisho mu buryo bumwe cyangwa ubundi.

Dr Theophile TUYISABE umuyobozi wa Service y'ibitaro by'ikigererezo bivura amaso bya Kabgayi.
Dr Theophile TUYISABE umuyobozi wa Service y'ibitaro by'ikigererezo bivura amaso bya Kabgayi.
Dr Gilbert Nshimiyimana umuganga ku bitaro bikuru bya gisirikare i Kanombe.
Dr Gilbert Nshimiyimana umuganga ku bitaro bikuru bya gisirikare i Kanombe.
Dr Rebecca Lusaka witabiriye amahugurwa  avuye mu gihugu cya Kenya.
Dr Rebecca Lusaka witabiriye amahugurwa avuye mu gihugu cya Kenya.
Itsinda ry'abaganga bavura amaso bagera kuri 13 bahuguwe n'ibitaro by'ikitegererezo bivura amaso bya Kabgayi ku buryo bwo kubaga ijisho rifite uburwayi bw'ishaza hifashishijwe ikoranabuhanga ryisumbuye.
Itsinda ry'abaganga bavura amaso bagera kuri 13 bahuguwe n'ibitaro by'ikitegererezo bivura amaso bya Kabgayi ku buryo bwo kubaga ijisho rifite uburwayi bw'ishaza hifashishijwe ikoranabuhanga ryisumbuye.
Amamariza hano Menyekanisha ibikorwa byawe ku basomyi ba Kinyamateka Advertise here

Ibitekerezo (0)

KM

Ufite konti? Injira

  • Nta gitekerezo kirahaba. Ba uwa mbere utanga igitekerezo.

Izindi nkuru

Byose