Kinyamateka
Amamariza hano Advertise here
Kinyamateka
Aheruka

Hakenewe igisubizo cya gikristu mu guhangana n'ikibazo cy'ihohoterwa

Kuri uyu wa 10 Gicurasi 2023, mu cyumba cy’inama cya Paruwasi ya Gishaka iherereye mu murenge wa Bumbogo, Akarere ka Gasabo, habereye igikorwa cyo guhugura abafatanyabikorwa mu mushinga wo kurwanya Ihohoterwa rishingiye ku gitsina ushyirwa mu bikorwa na Komisiyo y’Abepiskopi y’Ubutabera n’Amahoro ifatanyije n’itorero ry’Abangilikani mu Rwanda.

Hakenewe igisubizo cya gikristu mu guhangana n'ikibazo cy'ihohoterwa
Hakenewe igisubizo cya gikristu mu guhangana n'ikibazo cy'ihohoterwa

Mu bitabiriye aya mahugurwa harimo abarimu bo mu mashuri abanza n’ayisumbuye, abaganga, abayobozi mu nzego z’ibanze, abahagarariye abagore mu nzego za Leta, abahagarariye urubyiruko, abafashamyumvire, abashinzwe amarerero n’abayobozi b’amadini n’amatorero bari baturutse muri Paruwasi Gatolika ya Gishaka na EAR Paruwasi ya Rutunda.

Ni umushinga uterwa inkunga n’Ikigega mpuzamahanga cya Kiliziya Gatolika muri Scotland (SCIAF), ukaba kuri iyi nshuro wahuguye abafatanyabikorwa ku ngingo z’amategeko ajyanye n’ihohoterwa rishingiye ku gitsina.

Sr Umubyeyi Epiphanie wari uhagarariye CEJP yavuze ko intego nyamukuru y’ubukangurambaga n’ubuvugizi ku Ihohoterwa rishingiye ku gitsina ari ugushaka igisubizo cya gikirisitu mu guhangana nicyo kibazo.

Yagize ati, “Impamvu twahisemo gukorana n’abarimu, abaganga, abayobozi mu nzego z’ibanze, nuko ari abantu bashobora kumenya ahari ihohoterwa mu buryo bworoshye. Twahisemo rero kubahugura ngo bamenye amategeko arengera uwahohotewe ndetse akanahana uwahohoteye kugira ngo mu gihe babonye umuntu wahohotewe babashe kumuyobora mu buryo bworoshye.”

Yunzemo ko impamvu bafashe abantu mu nzego zitandukanye ari uko bakenerana mu gukumira no kurwanya ihohoterwa.

Ati, “Mwarimu ashobora kubona ikibazo kijyaye n’ihohoterwa mu ishuri ariko ntiyakifasha wenyine, ahubwo azakenera muganga, akenera abunganizi mu by’amategeko n’izindi nzego.”

Karekezi Theogene, umukozi ushinzwe ubukangurambaga mu kurwanya icyaha mu kigo cy’igihugu gishinzwe ubugenzacyaha (RIB), ari nawe watanze ikiganiro ku mategeko arengera uwahohotewe, yagaragaje ko nubwo ihohoterwa rikunze gukorerwa abagore n’abana cyane cyane abakobwa ariko buri wese yahohoterwa kandi amategeko abarengera kimwe.

Mu kiganiro Karekezi yatanze, yasobanuye mu buryo bw’imbitse ihohoterwa icyaricyo, ubwoko bw’ihohoterwa, impamvu zitera ihohoterwa, ingaruka z’ihohoterwa n’amategeko arengera uwahohotewe ndetse akanahana uwahohoteye.

Yavuze kandi ko Leta muri politiki yayo, ishyize imbere ihamye n’uburinganire n’ubwizuzanye kuko nk’Itegeko nshinga rigena ko abagore bahabwa nibura 30% by’imyanya iri mu buyobozi.

Yongeyeho ko mu matekegeko ya Leta, igaragaza ubushake buhambaye bwo kurandura Burundu ihohoterwa rishingiye ku gitsina ari naho yaboneyeho gushimira CEJP na EAR ku gitekerezo bagize cyo kwinjira mu rugamba rwo guhangana n’ihohoterwa rishingiye ku gitsina kuko ari ikibazo kibangamiye umuryango Nyarwanda muri rusange.

Karekezi yavuze ko Kuva RIB yashyirwaho muri 2018, yakiriye ibyaha bijyanye n’ihohoterwa bingana na 25327 mu myaka itatu gusa, bigaragaza inkeke ikibazo giteye.

Pastori Rukundo Ferdinand uyobora paruwasi ya EAR Rutunga yabwiye Kinyamateka ko mu gihe kingana n’imyaka ine bakorana na Kiliziya babona ubuzima bw’abantu bugenda buhinduka bitewe n’ibikorwa by’uyu mushinga.

Yagize ati, “Twishimira ko hari ingo zari zifitanye ubushyamirane ariko kuri ubu zahindutse ingo z’icyitegererzo kandi batanze ubuhamya. Hari kandi abantu bari bafite ibibazo byo guhura n’ihohoterwa twahurije hamwe, bakora amatsinda kuburyo ubu basigaye bahana inka ndetse bakaba batangira ubuhamya CEJP na EAR mu nama z’imidugudu n’imigoroba y’ababyeyi ku buryo baba umusemburo wo guhinduka ku bandi bantu.”

Yongeyeho ko bahisemo gufasha Leta mu guhangana n’iki kibazo kuko abayobozi b’amadini n’amatorero mu butumwa batanga bafungukirwa cyane n’abakiristu ari nabo baturage ba Leta.

Ati, “Nidufasha Leta, ejo tuzagira igihugu kitarangwamo ibyaha bikabije kuko abaturage ba Leta nibo Bakiristu bacu. Tuve mu kuvuga Yezu gusa ahubwo duhuze ibyo twigisha/twiga n’ubuzima busanzwe kuko burya Roho itura mu mubiri muzima.”

“Niba umuntu ari umukristu rero aba akwiye kubigaragaza kuko umuntu ujya gusenga, yavayo agakora ihohotera ameze nk’umurwayi urwaye Pararize.”

Uwimana Louise Kabera uyobora Ikigonderabuzima cya Bumbogo yavuze ko ku ivuriro basanzwe bahura n’abahuye n’ihohoterwa ariko ko nyuma yo guhura n’uyu mushinga yarushijeho kwita cyane ku barwayi baba bakorewe ihohoterwa kugira ngo babone ubutabera.

Uwimana yagize ati: “Aho ntangiye guhugurwa n’uyu mushinga, byatumye ntekereza kurutashaho uburyo bwo kujya mfasha abantu bahuye n’ibibazo by’ihohoterwa haba ku bitaro cyangwa mu muryango nyarwanda, byatumye kandi mfata umwanya gukurikirana ibibazo bijyanye n’ihohoterwa ndetse niha ingamba zo kujya menyekanisha no kurwanya ibikorwa by’ihohoterwa.”

Binyuze mu ngamba yafashe zo kujya atega amatwi bihagije abarwayi bagiriwe ihohoterwa, Uwimana avuga ko hari umurwayi bafashije kubona ubutabera nyuma yo kuba yari yahohotewe n’umugabo we.

Ati, “Hari umugore uherutse kuza yahohotewe n’umugabo we gusa twamufashije kubona ubutabera ndetse no kumwunga n’umugabo we ku buryo amakuru ahari avuga ko babanye neza.”

Yongeyeho ko ingamba bafashe ari ugukoresha ijwi bafite mu kurwanya ihohoterwa rishingiye ku gitsina ndetse no kwita ku burere bw’abana kuko ariwo muryango w’ejo hazaza.

Uwimana yashimiye CEJP na EAR uruhare bakomeje kugira, anaboneraho gusaba ko bishobotse, mu nsengero no muri za Kiliziya, hashyirwaho gahunda ‘nibura rimwe mu kwezi’ isobanura ibijyanye n’ihohoterwa kugira ngo abantu bigishwe ari benshi ku kijyanye n’uburyo bwo kurwanya no kwirinda ihohoterwa rishingiye ku gitsina.

Zimwe mu ngamba abahuguwe batashye bafashe zirimo; Gushinga amatsinda yo kurwanya ihohoterwa mu mashuri, kumenya kugira inama no gukorera ubuvugizi abahohotewe, gushyiraho gahunda yo gusobanurira abakiristu muri rusange ibijyanye n’ihohoterwa no gusobanurira mu buryo bwimbitse urubyiruko icyo ihohorerwa aricyo nuko hakorwa ubuvugizi ku wahohotewe.

Kugeza ubu, uyu mushinga ukorera muri zone ya Kigali, Amajyaruguru n’ Amajyepfo y’u Rwanda.

Amamariza hano Menyekanisha ibikorwa byawe ku basomyi ba Kinyamateka Advertise here

Ibitekerezo (0)

KM

Ufite konti? Injira

  • Nta gitekerezo kirahaba. Ba uwa mbere utanga igitekerezo.

Izindi nkuru

Byose