Urubyiruko rw’u Rwanda, RDC n’u Burundi rwiyemeje kubaka amahoro arambye mu Karere k’Ibiyaga Bigari
Kuva kuwa 6 kugeza kuri uyu wa 7 Ukwakira 2025, mu Mujyi wa Kigali baberaga inama mpuzamahanga y’urubyiruko igamije gushimangira uruhare rw’urubyiruko mu kubaka amahoro arambye no guteza imbere ubufatanye mu Karere k’Ibiyaga Bigari.
Ni inama mpuzamahanga y’urubyiruko yo ku rwego rw’Akarere k’Ibiyaga Bigari, yari igamije kwigira hamwe ku mahoro, ubutabera n’ubufatanye bwambukiranya imipaka, yateguwe n’ihuriro Réseau Jeunes pour la Paix – Grands Lacs, ku bufatanye n’abandi bafatanyabikorwa barimo Komisiyo y’Ubutabera n’Amahoro ya Kiliziya Gatolika mu Rwanda (Rwanda CEJP).
Iyi nama, yiswe Colloque sous-régional sur les questions de consolidation de la paix, yahuje urubyiruko ruturutse mu bihugu bitatu bihuriye ku mateka ari byo: u Rwanda, Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), n’u Burundi.
Urubyiruko rwayitabiriye rwagiranye ibiganiro byimbitse, rusangira ubunararibonye n’imbogamizi rukunze guhura na zo, by’umwihariko mu bihugu byanyuze mu mateka y’amakimbirane. Basanze amahoro arambye atagerwaho hatabayeho ubufatanye bwambukiranya imipaka (coopération transfrontalière), ubwumvikane n’ubushake bw’abato bwo guhindura amateka.
Mu izina rya Komisiyo y’Ubutabera n’Amahoro mu Nama y’Abepioskopi Gatolika mu Rwanda (Commission Épiscopale Justice et Paix), umwe mu bafatanyabikorwa b’iyi nama, padiri Valens Niragire, yagaragaje ko urubyiruko rudakwiye kuba abareberwa gusa, ahubwo ko rugomba kuba abarema ejo hazaza.
Yagize ati:“Gahunda zateguwe ku rubyiruko ariko zitabajije urubyiruko, ni gahunda zigamije kurugiraho nabi.”
Yasabye inzego zose ko urubyiruko ruhabwa ijambo, rukanashishikarizwa kugira uruhare rufatika mu miyoborere, ubutabera, ubumwe, n’iterambere ry’ibihugu byabo.
Mu kiganiro padiri Valens Niragire, Umunyamabanga mukuru wa Komisiyo y'Ubutabera n'Amahoro mu Rwanda no mu Karere k'Ibiyaga bigari mu kiganiro kigufi yagiranye na Kinyamateka, yavuze ko mu myanzuro yafashwe, urubyiruko rwemeje ko amahoro nyakuri ava mu bufatanye n’ubwiyunge, bityo rwiyemeza Guharanira ibikorwa bibateza imbere, birimo uburezi, kwihangira imirimo, no kongera ubushobozi mu kuyobora sosiyete ifite amahoro, gushyira imbere ubufatanye bwambukiranya imipaka (coopération transfrontalière), hagamijwe kurushaho kubaka icyizere hagati y’urubyiruko rw’ibihugu bitandukanye byo mu karere,
Biyemeje kandi gushyira imbaraga mu bikorwa bibahuza, aho kwitandukanya cyangwa kwemera kuyobywa n’ababashora mu rwango, mu macakubiri n’ivangura, kwihuriza hamwe nk’urubyiruko rukomeye, rukagira ijwi rimwe, kugira ngo rube abahuza n’abubatsi b’amahoro aho bari hose., Kubaka ibiraro bibahuza aho kubaka inkuta zibatanya, birimo ubufatanye mu bucuruzi, mu muco, mu mashuri no mu bikorwa by’iterambere. Kuba intumwa z’amahoro aho batuye, binyuze mu gukumira icyatuma amakimbirane asubira, kwirinda urwango, guharanira ukuri n’ubutabera.
Iyi nama yagaragaje ko urubyiruko rugomba kuba urufunguzo rw’amahoro, ntirube abarebera gusa. Rwasabye ko inama nk’izi zakomeza, kugira ngo ibitekerezo byarwo byumvikanire mu biganiro mpuzamahanga no mu igenamigambi ry’akarere.
Ibitekerezo (0)
- Nta gitekerezo kirahaba. Ba uwa mbere utanga igitekerezo.