Diyosezi ya Kabgayi igiye kwizihiza umunsi w’umuco mu mashuri ku nshuro ya Kabiri.

Kuri iyi nshuro ya kabiri , umunsi w’umuco ufite umwihariko w’uko uzitabirwa n’Amashuri menshi ugeranyije na mbere , ibigo by’amashuru bigera 30 bizaserukira abandi hamwe na Kaminuza Gatolika ya Kabgayi ICK n’abandi bahanzi batandukanye. Biteganyijwe ko umuhanzi Intore Masamba azaba ari kumwe n’abana biga mu mashuri ya Diyosezi ya Kabgayi mu gitaramo cy’umunsi w’umuco mu mashuri.

Padiri Twambajimana Jean Baptiste ushinzwe amashuri Gatolika muri Diyosezi ya Kabgayi yavuze ko igitekerezo cyo guhimbaza umunsi w’umuco mu mashuri muri Diyosezi ya Kabgayi ari igitekerezo bwite cy’umwepisikopi wa Diyosezi ya Kabgayi Nyiricyubahiro Myr Balthazar Ntivuguruzwa. Agira ati “Iki gitekerezo cyaje ubwo yasuraga amashuri atandukanye yo muri Diyosezi , yabonye uburyo hahimbazwa ibirori cyane cyane umunsi mukuru w’ishuri avuga ko yifuza ko habaho umunsi w’umuco mu mashuri muri Diyosezi ya Kabgayi. Uwo munsi ukajya uhurirwaho n’amashuri yose ya Diyosezi , impano z’abana tugenda tubona muri buri shuri zikagaragarizwa bose kandi tukarushaho kuzishyigikira. Hari ibyo amashuri aba yihariye, aho usanga abana bazi kuvuga imivugo neza, kubyina imbyino zitandukanye neza n’ibindi . “

Padiri Jean Baptiste asobanura ko iki gitekerezo umwepisikopi wa Diyosezi ya Kabgayi yagitangiye bwa mbere mu munsi mukuru w’ishuri rya College Saint Ignace Mugina ku wa 15/06/2024. Kuva icyo gihe batangiye kubitegura no kubishyira mu bikorwa. Ku nshuro ya mbere , umunsi w’umuco mu mashuri muri Diyosezi ya Kabgayi wizihijwe ku wa 08/03/2025 mu ishuri rya College Sainte Marie Reine Kabgayi ku nsanganyamatsiko igira iti ‘’ Twige, Tunoze Ikinyarwanda ururimi ruduhuza”.

Padiri Jean Baptiste akomeza avuga ko kwizihiza umunsi w’umuco mu mashuri muri Diyosezi ya Kabgayi isomo bitanga ari ugukomeza gusigasira impano z’abana no gukomeza gusigasira umuco nyarwanda, kuwukomeraho no gukomeza kuwutoza abato, ari bo bana bari mu bigo by’amashuri . Agira ati “ Tuzi ko kurera umwana neza ushoboye kandi ushobotse ari ko kurera umukristu mwiza , kubaka Kiliziya y’ejo n’igihugu cyacu muri rusange , ari nayo mpamvu izo mpano zabo zigomba gushyigikirwa kandi bagakura ntacyo babuze mu muco nyarwanda, bagakura bawusobanukiwe kandi banawisanzuramo. ‘’

Agaruka ku nsanganyamatsiko izagenderwaho mu kwizihiza ibirori by’umunsi w’umuco mu mashuri muri Diyosezi ya Kabgayi igira iti ”Dukoreshe, Tunoze Ikinyarwanda hose.’’ Padiri Jean Baptiste yagize ati ‘’Ni insanganyamatsiko yatoranyijwe hagendewe kuri gahunda y’igihugu binyuze mu nteko y’ururimi n’umuco ari nayo yemeje iyi nsanganyatsiko kuko ari nayo izagenderwaho mu kwizihiza umunsi w’umuco mu rwego rw’igihugu uzaba tariki ya 24 Gashyantare 2026. Twumva tugomba gushyira hamwe kugira ngo umuco n’ururimi rwacu rw’ikinyarwanda bibashe gusigasirwa cyane cyane mu mashuri . Ururimi rw’ikinyarwanda ni rwo tuvuga kandi ni narwo twatojwe n’ababyeyi.”

Padiri Jean Baptiste Twambajimana avuga ko buri mwaka uyu munsi usiga ubutumwa bwibutsa abato ko bahamagariwe gukomera k’umuco wacu, kuwusigasira ,abakuru bagatoza abato umuco mu bigo by’amashuri kugira ngo uko iminsi izagenda ishira nabo bazawutoze abandi. Ibi bigafasha mu burezi bw’abana bashoboye kandi bashobotse, ari nabo Banyarwanda b’ejo hazaza heza n’abakristu b’ingirakamaro.

Padiri Jean Damour Majyambere uyobora ishuri rya Ecole Sainte Bernadette Kamonyi yavuze ko imyiteguro igeze kure k’ubufatanye n’akarere ka Kamonyi ,biteguye kwakira abana n’abarezi barenga 1000 bazitabira ibirori by’umunsi w’umuco . Yavuze ko biri amahire kuko ishuri ryabo risanzwe rikunda umuco cyane cyane imbyino gakondo dore ko banatwaye igikombe cyo ku rwego rw’igihugu mu marushanwa y’umuco mu mbyino gakondo. Yagize ati”Imyiteguri iragenda neza kandi iragana ku musozo. Abantu bose barifuza kuzaba bahari kuri uu munsi , abantu benshi bashimye imitegurire y’iki gitaramo. Ni byiza ko urubyiruko rwibutswa ko ururimi ruduhuza rugomba kunozwa kandi rugasigasirwa.’’

Ku rutonde rw’amashuri azitabira harimo amashuru yigenga, amashuri Leta ifatanya na Kiliziya ku bw’amasezerano , amashuri yisumbuye ,amashuri abanza, amashuri y’imyuga n’ubumenyi ngiro na Kaminuza Gatolika ya Kabgayi ICK, yose hamwe akaba agera kuri 30.

Kuri iyi nshuro ya kabiri , umunsi w’umuco mu mashuri ufite umwihariko w’uko umubare w’ ibigo by’amashuri bizaseruka byiyongereye bikava kuri 21 bikagera kuri 30, harimo na Kaminuza Gatolika ya Kabgayi ICK. Hazaba kandi hari n' abahanzi batandukanye nka Intore Masamba n’abandi. Ni ibirori bizitabirwa n’abayobozi batandukanye b’igihugu mu nzego zirebana n’uburezi n’umuco n’Abayobozi b’uturere 4 Diyosezi ya Kabgayi ikoreramo ubutumwa ari two Kamonyi, Muhanga, Ruhango na Nyanza.

Ku rutonde rw’ibigo by’amashuri 30 bizitabira umunsi w’umuco mu mashuri hagaragaraho Petit Séminaire Saint Léon Kabgayi , Groupe Scolaire Saint Joseph Kabgayi , Groupe Scolaire Kabgayi A, Groupe Scholaire Kabgayi B, Cité Nazareth Mbare ,Collège Sainte Marie Reine Kabgayi , EcolePrimaire Saint André Gitarama, Collège Notre Dame Consolatrice Ntarabana ,Ecole Technique Générale de Gitumba, Collège Saint Jean Nyarusange n’ayandi.

Diyosezi ya Kabgayi ifite amashuri 214, yose akazaba ahagarariwe mu birori by’umunsi w’umuco. Amashuri 30 azaseruka mu birori by’umuco , mu mbyino, imivugo, ibisakuzo, imikino njyarugamba, ibyivugo, amazina y’inka n’ibindi bigaragaza umuco Nyarwanda. Biteganyijwe ko umwaka utaha umunsi w’umuco bazawizihiriza mu kandi karere Diyosezi ya Kabgayi ikoreramo ubutumwa mu rwego rwo gukomeza kumenyekanisha uyu munsi hirya no hino muri Diyosezi ya Kabgayi n’ahandi.